على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1160
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
از چاى سياه مىباشد . و چاى نمسه : چاى ژاپونى . چاييدن ( c yidan ) ف ل . پ . چاهيدن و سرما خوردن . چبان ( cab n ) ا . پ . ريش و قرحه و دنبل . چبتن ( cabtan ) ا . پ . انبانچه . چبغت ( cabqot ) و چبغوت ( cabqut ) ا . پ . نهالى و لحاف و سوزنى و جامه و هر چيز پنبهدار كه مندرس و كهنه و پاره پاره و از هم پاشيده شده باشد . چبلوس ( calbus ) ص . پ . چاپلوس و چرب زبان و فريبنده . چبوق ( cebuq ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - آبريز و ميزاب . و چپق كه در آن توتن ريخته مىكشند . و چبوق كشيدن : چپق كشيدن . چبيره ( cabire ) ا و ص . پ . آماده و مهيا و ساخته و پرداخته شده . و اجتماع و ازدحام مردم و سپاه . چبين ( cabbin ) و ( cobbin ) ا . پ . طبقى كه از شاخههاى باريك درخت بيد سازند . چپ ( cap ) ص و م ف . پ - نقيض راست - و بىاصول شدن ساز و گويندگى و ناموافق و ناهموار . و سمت چپ : طرف يسار . و چپ افتادن و يا چپ بستن : مخالفت كردن و اعتراض نمودن و حيله به كار بردن . و چپ بودن : احول بودن و با دست چپ كار كردن و ناراست بودن . و چپ دادن : ترك كردن . و دور كردن . و وصله كردن . و فريب دادن و غدر كردن . و واگذاشتن . و چپ رفتن : مخالفت كردن . و حيله به كار بردن . و به سمت يسار رفتن . و چپ شدن : عاصى شدن و ميل كردن و منحرف گرديدن . و نقيض گرفتن . و چپ و راست : عدم ثبات و بىقرارى و غفلت و بىخبرى . مر . چپ راست . و پهلوى چپ : طرف چپ يعنى آن طرفى كه قلب در آن واقع شده . و دست چپ : دستى كه در پهلوى چپ مىباشد . چپا ( cap ) م ف . پ . سمت يسار و به طرف چپ . چپات ( cap t ) و ( capp t ) ا . پ . طپانچه و سيلى . چپاتى ( cap ti ) ا . پ . چاپاتى و نان تنك و فطير كه بر روى تابه پزند . چپار ( cap r ) ا . پ . هر چيز دو رنگ . و كبوتر سبز كه خالهاى سياه داشته باشد . و اسب ابرش . چپاغ ( cap q ) و ( cep q ) ا . پ . نوعى از ماهى . و سايه و ظل . و نيام و غلاف . چپان ( cap n ) و ( eapp n ) ا . پ . لباس كهنهء مندرس . چپ انداز ( cap - and z ) ا و ص . پ . آنكه تير را بدست چپ مىاندازد . و محيل و مكار و غدار و اوباش و مكر و حيله . چپانى ( cap ni ) و ( capp ni ) ا . پ . مردم بىسر و پا و كهنه پوش . و غدار و حيله باز . چپانيدن ( capanidan ) ف م . پ . افشردن و فشاردن . و منضغط كردن و سخت كردن . چپاول ( cap val ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - تاخت و تاز گروهى از لشكر از مسافت دور بر سر گروه مخالف . چپچاپ ( capc p ) ا . پ . صدا و آواز بوسه . چپچله ( capcale ) ا . پ . زمين پر آب و گل كه پاى در آن بلغزد . و لخشك يعنى كوهپارهاى كه از برف سازند و كودكان بر آن لغزند . و ريسمانى كه جائى آويزند و كودكان و زنان در آن نشسته آيند و روند كنند و چنبلول نيز گويند . چپدار ( capd r ) ا . پ . جرموق و سر موزه . چپدان ( capd n ) ا . پ . جرموق و سرموزه و چپدار . چپ دست ( cap - dast ) ص . پ . كسى كه با دست چپ كار مىكند و چپه باشد . چپر ( capar ) ا . پ . ديوار از چوب و نى و علف . و حلقه و دايرهاى از مردم و حيوانات ديگر . و پوست پارههائى كه بند بافان و نوار بافان تار ابريشم و ريسمان را بر آنها كشند و هر مرتبه كه پود را بگذرانند آنها را بگردانند . و چپر باف : هر چه به اين طريق بافته شود . و نيز مخفف چاپار كه بمعنى پست و بريد باشد . و ديوارى كه از چوب و خاك در برابر قلعه براى تسخير آن سازند و در پناه آن جنگ كنند . چپر باف ( capar - b f ) ا . پ . نوعى از پارچه . مر . چپر . چپ راس ( capr s ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نشان و علامت . چپ راست ( capr st ) ا . پ . تكمه و گره ابريشمى . و عدم ثبات و بىقرارى يعنى گردش از چپ براست و از راست به چپ . چپ رو ( cap - rav ) ص . پ . كسى كه از راه راست و جادهء مستقيم منحرف شود . چپسيدن ( capsidan ) ف ل . پ . چسپيدن و چفسيدن و ملصق شدن . و به كسى خود را وابستن . چپسيده ( capside ) ص . پ . چسبيده و ملصق . و چپسيده شدن : ملصق شدن . چپسين ( capsin ) ا . پ . گچ . و هاون و مهراس . چپش ( capec ) و ( capoc ) ا . پ . بزغالهء يك ساله . چپق ( copoq ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - يك نوع حقهاى كه در آن توتن ريخته و لوله اى به آن وصل نموده و بر روى توتن آتش گذاشته جهة گرفتن دود بكشند .